كه بعضى از حكما گفته‌اند كه : وقتى قرآن را مىخواندم و حلاوتى از آن نمىيافتم تا آنكه مىخواندم آن را به كيفيّتى كه گويا از پيغمبر صلى الله عليه و آله مىشنوم كه بر اصحابش مىخواند ، و بعد از آن به مرتبهء بالاتر ترقّى كردم و قرآن را به طريقى مىخواندم كه گويا از جبرئيل مىشنوم كه به « 1 » پيغمبر صلى الله عليه و آله القا مىنمايد ، و بعد از آن خداى عزّ وجلّ لطف نموده « 2 » به مرتبهء بالاتر كه از متكلّم به آن مىشنوم و در اين [ m . b 116 ] هنگام لذّتى و عيشى « 3 » مىيابم كه صبر از آن نمىتوانم كرد . فصل [ بيزارى جستن ] و از جملهء امور باطنى بيزارى جستن است . يعنى خود را از گردانيدن از معصيتها و قوّت بر طاعتها بَرى داند و نظر نكند به خود به عين رضا و خودپسندى . و هرگاه آيه‌هاى نويد به بهشت و مدح صالحان را خواند آنها را با خود نداند بلكه با صاحبان يقين و صدّيقين داند و مشتاق باشد كه خداى تعالى او را به ايشان ملحق گرداند . و هرگاه آيهء غضب و مذمّت گنه‌كاران و صاحبان تقصير را « 4 » تلاوت كند آنها را با خود داند و فرض كند از راه ترس و بيم كه اوست مخاطب « 5 » به اينها . و حضرت أمير المؤمنين سلام اللَّه عليه « 6 » اشاره به اين فرموده در خطبه‌اى كه وصف پرهيزكاران را نموده به اينكه : هرگاه بگذرند به آيه‌اى كه در آن ترسانيدنى باشد « 7 » گوش « 8 » جان را به سوى آن متوجّه مىسازند و گمان مىكنند كه صداى آتش جهنّم در گوش ايشان است « 9 » .

--> ( 1 ) . s - به . ( 2 ) . نموده / a نمود . ( 3 ) . عيشى / a عيش . ( 4 ) . s - را . ( 5 ) . مخاطب / s a مخاطبه . ( 6 ) . سلام اللَّه عليه / s عليه السلام . ( 7 ) . s a + و . ( 8 ) . a + و . ( 9 ) . نهج البلاغة 2 : 162 ضمن خطبهء همام .